Κουνούπι

Το κουνούπι είναι αρθρόποδο που ανήκει στην οικογένεια τον δίπτερων (Culicidae / Culex). Είναι μέρος μίας ομάδας εντόμων που έχουν μυζητικά στοιχεία στόματος, των οποίων συγκεκριμένα μέρη είναι μακρά και σχηματίζουν μια προβοσκίδα. Όταν τα κουνούπια τσιμπάνε, ρουφάνε αίμα ενώ παράλληλα εγχέουν μικρή ποσότητα από το σάλιο τους. Τα θηλυκά κουνούπια είναι που τσιμπάνε για να πίνουν αίμα  ώστε να διασφαλίσουν την ανάπτυξη των αυγών τους. Το αρσενικό τρέφεται κυρίως από λουλούδια. 

Τα δίπτερα είναι ανάμεσα στα πιο τρομακτικά έντομα του κόσμου εξαιτίας του ρόλου τους ως φορέα πολλών ασθενειών. Μεταδίδουν παθογόνα μέσω του σάλιου τους και είναι γνωστό ότι ευθύνονται για τον θάνατο τουλάχιστον μισού εκατομμυρίου ανθρώπων κάθε χρόνο και για εκατοντάδες εκατομμυρίων κρούσματα με σοβαρή ασθένεια (ελονοσία, κίτρινος πυρετός, δάγκειος πυρετός, νόσος τσικουγκούνια). 

Για να μολυνθεί ένα κουνούπι, πρέπει πρώτα να τσιμπήσει έναν μολυσμένο ξενιστή (ζώο ή άνθρωπο). 

Το σάλιο των κουνουπιών έχει αντιπηκτικές ιδιότητες ενώ περιέχει πρωτεΐνες. Οι πρωτεΐνες είναι ξένες ουσίες στο σώμα του ανθρώπου και πυροδοτούν το ανοσοποιητικό του σύστημα, και για να τις καταπολεμήσει, το ανοσοποιητικό σύστημα απελευθερώνει την ισταμίνη, μια ένωση η οποία βοηθάει τα λευκά αιμοσφαίρια να φτάσουν στην πληγείσα περιοχή. 

Η ισταμίνη είναι αυτή που προκαλεί τον κνησμό, τη φλεγμονή και το πρήξιμο. Ο κνησμός που προκαλεί το τσίμπημα από κουνούπι μπορεί να γίνει αρκετά έντονος και ενοχλητικός και μάλιστα όσο πιο πολύ ξύνεται κάποιος, τόσο πιο έντονος γίνεται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος να τραυματίσετε το δέρμα σας και να πάθετε μόλυνση. 

Κουνούπι Τίγρης (Aedes albopictus) 

Το Ασιατικό Κουνούπι Τήγρης – Aedes albopictus είναι πλέον πλήρως εγκατεστημένο στην Ελλάδα. Εμφανίζει πολύ μεγάλη πυκνότητα σε αστικά κέντρα (όπως στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη), σε αυλές, ρέματα και νεκροταφεία. Λόγω της κλιματικής αλλαγής και των ήπιων χειμώνων, η δραστηριότητά του εκτείνεται σχεδόν σε όλη τη διάρκεια του έτους.

Το Κουνούπι Τίγρης είναι ίσως το πιο πολυσυζητημένο διεθνώς είδος κουνουπιού τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Έτσι όλο και πιο συχνές είναι πλέον οι αναφορές για το “Asian Tiger Mosquito”, με αποτέλεσμα όλοι σχεδόν να έχουμε ακούσει ή διαβάσει κάτι για το περίφημο «Κουνούπι Τίγρης». Χαρακτηρίζεται από το έντονο μαύρο και άσπρο χρώμα του, τα μαύρα και άσπρα ριγωτά του πόδια και το μικρό, μαύρο και άσπρο ριγωτό σώμα. Αποκαλείται Aσιατικός τίγρης εξαιτίας της ριγέ εμφάνισής του. 

Είναι πολύ επιθετικό κι επιτίθεται κυρίως κατά τη διάρκεια της ημέρας, προκαλεί πρήξιμο και προτιμά να τσιμπά τα γόνατα και τους αστραγάλους. Εκτός από τον άνθρωπο, καθώς ζει μέσα σε κήπους και αυλές σπιτιών, τρέφεται ακόμα και με αίμα από τα κατοικίδια, αλλά περιστασιακά και από τα πτηνά. 

Σε αντίθεση με τα κοινά κουνούπια που δρουν τη νύχτα, ο τίγρης τσιμπάει κυρίως κατά τη διάρκεια της ημέρας, από το πρωί έως το απόγευμα. Τσιμπάει συνήθως την αυγή ή το σούρουπο, στη σκιά και όταν έχει συννεφιά, αλλά μπορεί να τσιμπήσει οποιαδήποτε ώρα σε εσωτερικό χώρο. 

Τα κουνούπια ελκύονται από τα σκούρα χρώματα, την ανθρώπινη θερμότητα, το ιδρωμένο, ζεστό και μαυρισμένο δέρμα. 

Ιοί (Arboviruses)

Επιδημιολογικά είναι σημαντικός φορέας για τη μετάδοση πολλών ιογενών παθογόνων που προκαλούν ασθένειες όπως ο κίτρινος πυρετός, ο δάγκειος πυρετός, η εγκεφαλίτιδα του Σαιντ Λούις, η ιαπωνική εγκεφαλίτιδα και ο ιός του δυτικού Νείλου, η νόσος Τσικουγκούνια καθώς και διάφορα νηματώδη παράσιτα που προκαλούν φιλαρίαση. 

Δάγκειος, Κίτρινος Πυρετός, Τσικουνγκούνια (Chikungunya) & Ζίκα (Zika): Μεταδίδονται αποκλειστικά από κουνούπια του γένους Aedes (με κύριους εκπροσώπους τα Ae. aegypti και Ae. albopictus). Τα συγκεκριμένα κουνούπια έχουν την ικανότητα να αναπαράγουν αυτούς τους ιούς στους σιελογόνους αδένες τους και να τους μεταφέρουν στον άνθρωπο κατά το τσίμπημα.

Ιός του Δυτικού Νείλου, Εγκεφαλίτιδα St. Louis & Ιαπωνική Εγκεφαλίτιδα: Αν και τα κουνούπια Aedes μπορούν σε εργαστηριακό επίπεδο ή σε δευτερεύοντα βαθμό να μεταφέρουν αυτούς τους ιούς, οι βασικοί παγκόσμιοι διαβιβαστές αυτών των εγκεφαλίτιδων είναι τα κουνούπια του γένους Culex (τα κοινά κουνούπια). Τα Culex μολύνονται τσιμπώντας κυρίως άγρια πτηνά (τα οποία λειτουργούν ως αποθήκες των ιών) και στη συνέχεια μεταφέρουν τον ιό στους ανθρώπους.

Το κουνούπι αναπαράγεται σε στάσιμα νερά. Αυτά μπορεί να είναι βάζα με λουλούδια, ανοικτά βαρέλια, κουβάδες και λάστιχα αυτοκινήτων, αλλά πιο επικίνδυνα μέρη είναι το νερό της τουαλέτας και υγρά πατώματα του μπάνιου, επειδή του επιτρέπουν να αναπαράγεται μέσα στα σπίτια. Έρευνες έχουν δείξει ότι ουσίες που εκπέμπονται από συγκεκριμένα βακτήρια διεγείρουν το θηλυκό να γεννήσει. Προτιμούν περισσότερο νερά που έχουν συγκεκριμένη συγκέντρωση λιπαρών οξέων και άλλων οργανικών ουσιών. 

Η τεράστια προσαρμοστικότητα του γένους Aedes σε αστικά περιβάλλοντα και η ικανότητά του να μεταφέρει τόσα διαφορετικά παθογόνα ταυτόχρονα το καθιστούν τον νούμερο ένα στόχο των παγκόσμιων προγραμμάτων ελέγχου κουνουπιών.

Μέτρα Έκτακτης Ανάγκης 

Το ASPIVENIN® ανακουφίζει από τη φαγούρα και απαλύνει σημαντικά τις αλλεργικές αντιδράσεις από ένα τσίμπημα, ακόμη και όταν δεν εφαρμόζεται αμέσως μετά το τσίμπημα (σπάνια κάποιος καταλαβαίνει ότι έχει τσιμπηθεί).

Το ASPIVENIN® καθαρίζει επίσης την περιοχή του τσιμπήματος προστατεύοντας ενάντια της ανάπτυξης των μικροβίων και της μόλυνσης γύρω από το τσίμπημα. 

Το Aspivenin δεν μπορεί να εμποδίσει το δηλητήριο ή το σάλιο του κουνουπιού να εισέλθει στο σώμα εάν η έγχυση γίνεται ακαριαία βαθιά μέσα στους ιστούς και το αίμα.